Artykuł sponsorowany

Jak przebiega mycie i dezynfekcja w przemyśle spożywczym?

Jak przebiega mycie i dezynfekcja w przemyśle spożywczym?

W zakładach przemysłu spożywczego na powierzchniach, urządzeniach oraz wewnątrz instalacji mogą pozostawać różne rodzaje zanieczyszczeń powstających podczas produkcji. Sposób ich usuwania zależy między innymi od charakteru zabrudzenia, rodzaju powierzchni oraz konstrukcji urządzeń. W ramach procedur higienicznych należy przy tym rozróżniać mycie i dezynfekcję, ponieważ są to odrębne czynności, a wykorzystywane preparaty mogą mieć różne przeznaczenie.

Czym różni się mycie od dezynfekcji?

Mycie ma na celu usunięcie zabrudzeń znajdujących się na powierzchniach i urządzeniach. W zakładzie spożywczym mogą to być między innymi pozostałości surowców, tłuszcze, białka czy osady mineralne. Rodzaj zabrudzenia jest jednym z czynników uwzględnianych przy wyborze sposobu czyszczenia.

Dezynfekcja jest natomiast procesem ukierunkowanym na ograniczanie obecności drobnoustrojów. Może stanowić kolejny etap określonej procedury higienicznej. W praktyce stosowane są preparaty myjące, dezynfekujące oraz produkty łączące obie funkcje. 

Z tego względu środek myjący nie powinien być automatycznie traktowany jako dezynfekujący. Przed zastosowaniem preparatu należy uwzględnić jego przeznaczenie oraz sposób użycia przewidziany dla danego produktu.

Na czym polega mycie w systemie CIP?

CIP, czyli Cleaning in Place, oznacza mycie instalacji bez konieczności ich standardowego demontażu przed każdym cyklem. Metoda może być stosowana między innymi w instalacjach technologicznych i zbiornikach pracujących w systemach obiegowych.

Proces może obejmować kilka następujących po sobie czynności. Jedną z nich jest wstępne płukanie instalacji, które poprzedza zastosowanie odpowiedniego preparatu. Po zakończeniu określonego etapu system może wymagać kolejnego płukania zgodnie z procedurą właściwą dla stosowanego środka. 

Nie każdy preparat stosowany w przemyśle spożywczym nadaje się do pracy w instalacjach CIP. Znaczenie ma między innymi to, czy środek jest przeznaczony do obiegu zamkniętego i czy jego właściwości odpowiadają rodzajowi wykonywanej czynności.

Jak rodzaj zabrudzenia wpływa na mycie?

Podczas produkcji mogą powstawać zarówno zabrudzenia organiczne, jak i mineralne. Z tego względu jeden rodzaj preparatu nie musi odpowiadać wszystkim etapom czyszczenia.

Do usuwania pozostałości tłuszczowych i białkowych mogą być stosowane odpowiednie preparaty alkaliczne. Przykładem produktu przeznaczonego do instalacji CIP jest DM CID Cid Lines – alkaliczny, chlorowy i niepieniący środek myjąco-dezynfekujący.

Innego postępowania mogą wymagać osady mineralne. Do instalacji CIP przeznaczone są również kwaśne preparaty myjące, takie jak Nitracid. 

Dobór środka powinien więc uwzględniać charakter usuwanych zanieczyszczeń, materiał, z którego wykonano czyszczone elementy, oraz procedurę obowiązującą dla danej instalacji.

Dlaczego kolejność poszczególnych etapów ma znaczenie?

Procedura czyszczenia może obejmować płukanie, mycie oraz – jeśli jest wymagane – dezynfekcję. Kolejność czynności powinna odpowiadać rodzajowi instalacji i instrukcjom stosowanych preparatów.

Istotne jest przede wszystkim usunięcie zabrudzeń z powierzchni przed wykonaniem kolejnych czynności przewidzianych w procedurze. Poszczególne środki mogą mieć odmienne przeznaczenie, dlatego nie należy dowolnie zamieniać preparatów kwaśnych, alkalicznych, myjących i dezynfekujących.

Przy środkach przeznaczonych do instalacji CIP znaczenie mogą mieć również takie parametry jak czas kontaktu, stężenie czy temperatura roztworu. Wartości te nie są jednak uniwersalne i powinny odpowiadać instrukcji konkretnego preparatu. 

Czy wszystkie powierzchnie czyści się w ten sam sposób?

Procedura stosowana w obiegu zamkniętym nie musi odpowiadać sposobowi czyszczenia zewnętrznych elementów wyposażenia. Ściany, posadzki, maszyny czy zewnętrzne powierzchnie produkcyjne mogą wymagać zastosowania innych metod i środków.

Przykładowo DM Cid S jest alkalicznym, chlorowym preparatem myjąco-dezynfekującym przeznaczonym do zewnętrznego mycia powierzchni produkcyjnych, w tym ścian, posadzek, maszyn i urządzeń. 

Rozróżnienie sposobów zastosowania ma znaczenie przy planowaniu mycia i dezynfekcji w przemyśle spożywczym. Inne preparaty mogą być przeznaczone do powierzchni zewnętrznych, inne do ręcznego czyszczenia wyposażenia, a jeszcze inne do instalacji CIP.

Co należy uwzględnić przy planowaniu procesu?

Przed rozpoczęciem czynności należy określić rodzaj zabrudzeń, typ czyszczonej powierzchni lub instalacji oraz zakres planowanego procesu. Kolejnym krokiem jest ustalenie, czy potrzebne jest mycie, dezynfekcja czy oba etapy.

Znaczenie ma również prawidłowe stosowanie preparatów. Poszczególne produkty mogą różnić się sposobem aplikacji, wymaganym stężeniem, czasem kontaktu oraz zasadami dotyczącymi płukania. Dlatego parametry procesu powinny wynikać z instrukcji dotyczących konkretnego środka.

Mycie i dezynfekcja w zakładzie spożywczym nie stanowią więc jednej identycznej procedury dla wszystkich urządzeń. Sposób postępowania zależy od miejsca zastosowania, rodzaju zanieczyszczeń oraz przeznaczenia wykorzystywanych preparatów.